Narzędzie
Narzędzie to urządzenie służące do bezpośredniego oddziaływania w procesie pracy na przedmiot pracy stanowiące wyposażenie człowieka lub maszyny. Większość prostych narzędzi jest maszynami prostymi. Narzędzie pozwala wykonać to, czego przeciętny człowiek nie byłby w stanie wykonać "gołymi rękami", lub ułatwia to, co może wykonać sam. Narzędziami posługują się też niektóre gatunki zwierząt.
Jednym z kryteriów podziału procesów cywilizacyjnych jest rodzaj materiałów używanych na narzędzia:
- epoka kamienia: narzędzia były wykonywane z kości i rogów zwierząt, z drewna, kamienia,
- epoka brązu: ok. 2000 p.n.e. zaczęto stosować narzędzia miedziane i brązowe,
- epoka żelaza: ok. 1000 p.n.e. weszły w użycie narzędzia żelazne.
Najwcześniejszymi narzędziami były kije, kamienie, kości w postaci naturalnej, dobierane odpowiednio do zamierzeń. Następnie zaczęto narzędziom nadawać formy lepiej dostosowujące je do potrzeb. Na przestrzeni wieków nastąpiło ogromne zróżnicowanie narzędzi, dostosowywanych do różnorodnych rzemiosł i gałęzi przemysłu.
Zależnie od wybranego kryterium rozróżnia się narzędzia:
- według dostosowania do zadań:
- uniwersalne,
- specjalne;
- według rodzaju napędu:
- ręczne,
- zmechanizowane (np. wiertarka),
- maszynowe (stanowiące wyposażenie maszyny np. do pracy na obrabiarkach);
- według przeznaczenia:
- nazywane od rodzaju obróbki: np. tokarskie, ślusarskie, kuźnicze,
- nazywane od profesji użytkownika: np. szewskie, krawieckie, stolarskie,
- nazywane od rodzaju obrabianego materiału: np. do metalu (stali), do drewna,
- nazywane od sposobu obróbki: np. skrawające, ścierne.
Specjalną grupę stanowią narzędzia pomiarowe.
[edytuj] Zobacz też
a także:
- narzędzie walki – broń
- narzędzie zbrodni – kryminalistyka.
- w ekonomii – środki produkcji
- w matematyce – kalkulator
|
|