Z Wikipedii

Paradoks - sformułowanie zawierające efektowną, zaskakującą myśl, skłóconą z powszechnie uznawanymi przekonaniami, sprzeczną wewnętrznie, powstałą przez zestawienie całości znaczeniowo maksymalnie kontrastowych (opartych często na antytezie).

[edytuj] Wybrane paradoksy

• paradoksy filozoficzne:
  • paradoksy Zenona z Elei - żółw i Achilles; strzała która nigdy nie dotrze do celu
  • paradoks Chyla z Tybetu - jak przegrasz to i tak wygrasz
  • paradoks strzelby i służącego - inaczej paradoks związku przyczynowo-skutkowego (David Hume)
  • paradoks Epimenidesa (paradoks kłamcy, paradoks Berry'ego)
  • paradoks omnipotencji - czy Bóg może stworzyć tak ciężki kamień, by sam nie mógł go unieść?
  • paradoks skazanego - skoro dzień egzekucji ma być niespodzianką dla wieszanego, to zdarzenie to nigdy nie nastąpi
  • paradoks Curry'ego - wszystko jest prawdą
  • paradoks ciotki - która lubi tych, co nie lubią siebie
  • paradoks Protagoras przeciwko Euathlosowi - obaj sobie przypisują rację, lecz który ją ma?
  • paradoks wody i diamentu - dlaczego woda, która jest niezbędna do życia jest tania, podczas gdy diamenty są bardzo drogie, choć można się bez nich obejść?
  • paradoks szklanki wody - w jaki sposób mogą istnieć dwa zdania prawdziwe, stojące ze sobą w sprzeczności?
  • paradoks Bremera - Dla reguły mówiącej, że nie ma reguł bez wyjątków, wyjątek stanowi jedynie reguła mówiąca, że nie ma reguł bez wyjątków, ponieważ od tej reguły nie ma wyjątków
  • paradoks kłamcy - Kłamca zaczyna mówić zarówno prawdę, jak i kłamstwo.
  • paradoks wszechmogących - Czy może istnieć więcej niż jedna istota wszechmogąca?
  • paradoks przystojnego faceta, którego idealna kobieta jest zajęta - Mogę mieć każdą poza tą jedyną.

• paradoksy matematyczne:
  • paradoks czarnego kruka
  • paradoks głosowania
  • paradoks Hilberta (teoria mnogości), znany też jako paradoks Grand Hotelu
  • paradoks Monty Halla
  • paradoks księgowego (teoria mnogości)
  • paradoks zbioru wszystkich zbiorów (teoria mnogości, Bertrand Russell)
  • paradoks koni - wszystkie konie są tej samej maści
  • paradoks Richarda
  • paradoks dnia urodzin - jakie jest prawdopodobieństwo, że dwóch piłkarzy na boisku ma urodziny tego samego dnia?
  • paradoks Bertranda - uznajemy za naturalny taki rozkład prawdopodobieństwa, w którym każda wartość zmiennej losowej jest równoprawdopodobna. Jednak tak otrzymany "naturalny" rozkład zależy od wybranego układu współrzędnych (np. kartezjański lub biegunowy)
  • paradoks Banacha-Tarskiego (rozkład kuli)
  • paradoks Newcomba (teoria gier)
  • paradoks losowania - najbardziej prawdopodobne jest wylosowanie kuli czarnej i jednocześnie nie-czarnej.
  • paradoks Parrondo (teoria gier)

• paradoksy fizyczne:
  • paradoks dziadka - co się stanie, gdy po cofnięciu się w czasie zabijemy własnego dziadka?
  • paradoks bliźniąt - bliźnięta podróżujące z prędkościami podświetlnymi
  • paradoks EPR - każdej zmianie spinu elektronu musi towarzyszyć komplementarna zmiana spinu innego elektronu - co by się więc stało, gdyby istniały tylko dwa elektrony oddzielone od siebie o miliony lat świetlnych? (Wolfgang Pauli)
  • paradoks Olbersa - dlaczego w nocy jest ciemno, skoro wszędzie są gwiazdy?
  • paradoks Gibbsa - wzrost entropii przy mieszaniu jednakowych gazów. Paradoks znika jeśli uwzględnimy zasady mechaniki kwantowej, zgodnie z którymi jednakowe cząsteczki są nierozróżnialne. Przybliżoną, ale dobrą receptą jest podzielenie entropii N cząstek przez N!.
  • paradoks Algola - o gwiazdach podwójnych
  • paradoks hydrostatyczny - identyczne ciśnienie w różnych naczyniach

• paradoksy inne:
  • paradoks kota z kromką posmarowaną masłem

[edytuj] Zobacz też

• oksymoron
• przegląd zagadnień z zakresu astronomii
• przegląd zagadnień z zakresu matematyki