Manhattan Engineering District
Z Wikipedii
 |
Artykuł wymaga poszerzenia. Zajrzyj na stronę dyskusji, by dowiedzieć się, czego brakuje i uzupełnij braki, jeśli to możliwe. |
Manhattan Engineering District (MED) szerzej znany pod nazwą skróconą Manhattan Project (Projekt Manhattan) - amerykański program naukowo-badawczy i konstrukcyjny zmierzający do konstrukcji i produkcji bomby atomowej. Program zapoczątkowany został w 1942 roku na polecenie prezydenta F. D. Roosevelta, wykorzystano w nim jednak rezultaty przedwojennych amerykańskich prac zmierzających do wykorzystania energii jądrowej dla napędu okrętów, w tym metodę separacji izotopu U235. Badania prowadzono w 3 ośrodkach: w Columbia University w Nowym Jorku, uniwersytecie w Chicago i uniwersytecie kalifornijskim. Konstrukcję bomby opracowano w Los Alamos National Laboratory. Program miał też swoją część zmierzająca do opracowania sposobów niedestrukcyjnego użycia energii atomowej, dzięki czemu opracowano konstrukcje i wyprodukowano pierwsze reaktory jądrowe.
Spis treści |
[edytuj] Geneza programu
[edytuj] PoczÄ…tki programu atomowego
Kiedy w 1938 roku Otto Hahn i Fritz Strassmann odkryli fuzję atomową, możliwość uwolnienia gigantycznej ilości energii przez rozszczepienie jądra atomu wywołała ekscytację naukowców na całym świecie. Jednym z nich był dr George Pegram z Uniwersytetu Columbia – jeden z wiodących fizyków w Stanach Zjednoczonych[1]. W 1939 roku, Pegram zwrócił się do kadm. Harolda G. Bowena, szefa Biura Inżynieryjnego Pary marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych, kontrolującego laboratorium badawcze Naval Research Laboratory (NRL), z prośbą o spotkanie z naukowcami Marynarki w celu przedyskutowania możliwości praktycznego wykorzystania fuzji uranowej. Skutkiem tego spotkania było powstanie planów napędu nuklearnego dla okrętów United States Navy[1]. Jednym z uczestników tego spotkania był dr Ross Gunn, innowator i szef działu mechaniki laboratorium elektrycznego. Gunn wystąpił do adm. Bowena o przyznanie funduszu w wysokości 1500 dolarów na rozpoczęcie prac nad fenomenem fuzji jądrowej. Środki te zostały przyznane i stanowiły pierwsze 1,5 tysiąca dolarów wydane przez Stany Zjednoczone na program nuklearny[1]. Po przeprowadzeniu wstępnych badań, Gunn sporządził pierwszy raport dla marynarki wojennej na temat napędu nuklearnego okrętów podwodnych. Raport ten wyprzedził o cztery miesiące skierowany do prezydenta USA Franklina D. Roosevelta słynny list Alberta Einsteina, wzywający do rozpoczęcia przez ten kraj programu konstrukcji broni jądrowej[1]. 1 czerwca 1939 roku, w swoim memorandum skierowanym do Dyrektora Naval Research Laboratory, Gunn stwierdził, iż okrętowa siłownia atomowa nie będzie wymagała tlenu, znacznie też zwiększy zasięg i możliwości bojowe okrętów podwodnych. Zapowiedział również, że zespół programu napędu nuklearnego będzie musiał zmierzyć się z wieloma problemami i niewiadomymi, przede wszystkim odkryć sposób separacji lekkich atomów U235, które w trakcie bombardowania neutronami pochodzącymi z ciężkich atomów uranu, ulegną fuzji jądrowej[1]. Po sporządzeniu tego raportu, Gunn skupił się głównie na rozwiązanie problemu uranu.
Naval Research Laboratory zaprosiło do udziału w programie wiele cywilnych ośrodków akademickich i badawczych z zadaniem opracowania praktycznej metody separacji nieuchwytnego izotopu U235. Od stycznia 1941 roku zaczął nad tym problemem pracować także Philip Abelson z Carnegie Institution for Science. W lipcu tego samego roku Abelson został pracownikiem Naval Research Laboratory, gdzie wraz z Gunnem opracował relatywnie prostą i skuteczną metodę separacji izotopu U235[1].
Podczas gdy US Navy i inne amerykańskie instytucje stawiały pierwsze kroki ku erze atomowej, amerykańskie społeczeństwo poznawało pierwsze szczegóły potencjału energii atomowej. W 1940 roku, pisarz naukowy William Laurence opublikował w Saturday Evening Post artykuł na temat "odkrycia nowego źródła energii, miliony razy większego niż wszystko znane na ziemi". Po dokonaniu opisu dotychczasowych badań w tym zakresie, Laurence napisał: "jest mało prawdopodobne, aby tego rodzaju energia dała się wykorzystać w eksplozji". W nieco naiwnej propozycji napisał też: "pięciofuntowa [2,26 kg] bryła [uranu] z 10 – 50% czystości będzie wystarczająca do przepłynięcia przez pasażerskiego liniowca lub okręt podwodny tam i z powrotem przez siedem mórz bez ponownego zaopatrywania w paliwo przez miesiące"[1].
Wraz z rozwojem wydarzeń wojennych w Europie, Stany Zjednoczone zaczęły obawiać się rozwijanego przez Niemcy programu atomowego, w związku z czym – wraz z Wielką Brytanią – podjęły wspólny program budowy bomby atomowej pod kodową nazwą Manhattan Engineering District. Program ten spowodował praktycznie zatrzymanie prac marynarki nad napędem jądrowym, jednakże wyniki przeprowadzonych na małą skalę prac Gunna i Abelsona w Filadelfii zostały natychmiast przejęte przez projekt Manhattan i zaadoptowane do wykorzystania na skalę masową w Oak Ridge w stanie Tennessee[1][Uwaga 1]. Start Projektu Manhattan był możliwy dzięki dostarczeniu w 1940r. z Kongo do USA 1250 ton bogatej rudy uranu. Dostawę zrealizowała belgijska firma "Union Miniere du Haut Katanga". W 1945 roku zakończono produkcję pierwszej bomby atomowej, a 16 lipca przeprowadzono jej eksplozję na poligonie wojskowym w stanie Nowy Meksyk Był to prawdopodobnie pierwszy w dziejach ludzkości wybuch bomby jądrowej[Uwaga 2][2][3]. Eksperyment którego podstawą była detonacja ładunku otrzymał kryptonim Trinity, bombę zaś nazwano Gadget. Według szacunków siła wybuchu ładunku plutonu wykorzystanego w bombie nie miała przekroczyć 500 ton trotylu (inaczej TNT). W trakcie wybuchu odnotowano siłę odpowiadającą wybuchowi 18 600 ton TNT. Podobne opracowane w programie konstrukcje zostały wykorzystane przeciwko Japonii w ataku na Nagasaki. Trzy dni wcześniejszy atak na Hiroshimę został przeprowadzony przy użyciu bomby innej konstrukcji opracowanej również podczas tego programu.
[edytuj] Program Manhattan w części niedestrukcyjnej
W sierpniu 1944 roku, szef projektu Manhattan, generał Leslie Groves powołał pięcioosobowy komitet w celu określenia potencjalnych możliwości niedestrukcyjnego użycia energii atomowej[1]. Przewodniczącym komitetu został długoletni dziekan California Institute of Technology i szef doradców naukowych generała Grovesa dr Richard S. Tolman.
Innymi członkami komitetu zostało dwóch cywilów oraz dwaj oficerowie marynarki: kadm. Earle W Mills – asystent szefa Bureau of Ships (BuShips), powstałego z połączenia Biura Inżynieryjnego Pary z Biurem Konstrukcji i Napraw, oraz kpt. Thorwald A. Solberg – także z BuShips. W sierpniu tego samego roku, członkowie komitetu spotkali się w Naval Research Laboratory z Gunnem i Abelsonem, którzy przekonywali, że program napędu jądrowego powinien uzyskać najwyższy priorytet w sporządzanym przez komitet raporcie. W grudniu 1944 roku, siedem miesięcy przed pierwszą próbą atomową, komisja sporządziła swój formalny raport, w którym zaznaczyła: "rząd powinien rozpocząć i wspierać pilny projekt oraz studia badawczo–rozwojowe zmierzające do zapewnienia energii ze źródeł nuklearnych dla okrętów marynarki"[1].
Rok później, po zakończeniu wojny, Senat Stanów Zjednoczonych powołał Specjalną Komisję Energii Atomowej, przed którą zeznania składał m.in. Ross Gunn. W swoim oświadczeniu Gunn stwierdził m.in. "najważniejszym zadaniem energii atomowej jest obracać koła Ziemi i napędzać okręty"[1]. Już pod koniec tego samego roku, sprawą napędu nuklearnego zajmowało się wielu amerykańskich uczonych i inżynierów, którzy rozważali możliwość budowy okrętów podwodnych napędzanych energią jądrową.
[edytuj] Osoby biorące udział w projekcie
W projekcie brali udział m.in. (większość wymienionych to nobliści):
 Luis Alvarez (noblista 1968) |
 Hans Bethe (noblista 1967) |
 Enrico Fermi (noblista 1938) |
 Emilio Segrè (noblista 1959) |
 Richard Feynman (noblista 1965) |
 Józef Rotblat (noblista 1995) |
 Owen Chamberlain (noblista 1959) |
|||
 Oppenheimer Enrico Fermi, Ernest Lawrence |
oraz:
- Niels Bohr - noblista 1922
- Max Born - noblista 1954
- Felix Bloch - noblista 1952
- James Chadwick - noblista 1935
- Albert Einstein - noblista 1921
- James Franck - noblista 1925
- James Rainwater- noblista 1975
- Erwin Schrödinger - noblista 1933
- Otto Stern - noblista 1943
- Glenn Theodore Seaborg - noblista 1951
- Eugene Wigner - noblista 1963
- Ernest Lawrence - noblista 1939
- Willard Libby - noblista 1960
- Maria Göppert-Mayer - noblistka 1963
- Philip Abelson
- Gordon Gould
- Richard Hamming
- Miklós Kürti
- Paul Nemenyi
- Stanisław Mrozowski
- Louis Slotin
- Leó Szilárd
- Chien-Shiung Wu
- Victor Weisskopf
[edytuj] Adnotacje
- ↑ Dwa dni po kapitulacji Japonii w 1945 roku, Gunn i Abelson za odkrycie procesu separacji uranu zostali odznaczeni Distinguished Civilian Service Award.
- ↑ W niektórych publikacjach pojawiają się informacje o rzekomych hitlerowskich próbnych wybuchach jądrowych dokonywanych w marcu 1945 w Turyngii, są to jednak obecnie poglądy traktowane przez większość historyków jako sensacyjne hipotezy
[edytuj] Zobacz też
- Atak atomowy na HiroszimÄ™ i Nagasaki
- Amerykański program napędu atomowego
- Tube Alloys
- The Martians
- Sprawa Rosenbergów
- Dziesięć najpiękniejszych eksperymentów z fizyki
Przypisy
- ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 Norman Polmar: Cold War Submarines, The Design and Construction of U.S. and Soviet Submarines. K. J. More. Potomac Books, Inc, 2003. ISBN 1-57488-530-8.
- ↑ Leszek Adamczewski:Długi warkocz ognia, Odkrywca nr 10 (105), 2007, ISSN 1505-6104
- ↑ Rainer Karlsch:Atomowa bomba Hitlera, Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006, ISBN: 83-7384-512-7
[edytuj] Bibliografia
- Norman Polmar: Cold War Submarines, The Design and Construction of U.S. and Soviet Submarines. K. J. More. Potomac Books, Inc, 2003. ISBN 1-57488-530-8.
- Manhattan Project, Black DOG & Leventhal Publishers INC, 2009, ISBN 978-1-57912-808-1
- Grzegorz Jezierski, Energia jÄ…drowa wczoraj i dziÅ›, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, ISBN 83-204-3246-4
| Marsjanie w Balicach? Mourinho w Odrze? |
|
Powtórny mariaż Wisły z Henrykiem Kasperczakiem to akt olbrzymiej desperacji zarówno jej właściciela Bogusława Cupiała, jak i doświadczonego szkoleniowca.
|
| Bez złośliwości o Urbanie i Trzeciaku |
|
Jan Urban zwolniony, Mirosław Trzeciak podał się do dymisji. Myślę, że obaj wkrótce gdzieś się odnajdą w polskiej piłce, w której brakuje kadr. Pytanie, co tak naprawdę potrafią?
|
| Echa finałowej potyczki hokeistów "Pasów" z Góralami |
|
O ile piątkowa wygrana Górali była niespodzianką, o tyle ich triumf w sobotę w Krakowie należy uznać za sporego kalibru sensację. Mistrzostwo Polski zdobędzie jednak ten, kto wygra cztery (a w wypadku obdarzonych bonusem "Pasów" - trzy), a nie dwa mecze.
|
| Tłumy walą na hokej! Z nimi Maleńczuk i Wu-Hae! |
|
Ostatnie bilety na hokejowy finał sprzedały się w miniony wtorek, przed hokeistami wystąpią Maciej Maleńczuk i moja ulubiona grupa Wu-Hae - finał PLH dawno już nie miał takiej oprawy. Comarch/Cracovia - Wojas/Podhale w piątek (godz. 19:15) i sobotę (godz. 20:15) w Krakowie i naszym serwisie "Na żywo!".
|
| Manifa z AnetÄ… K. |
|
Prastary, z taaaką brodą dowcip: panienka robi zakupy w "Peweksie", ładuje pełen koszyk różnych luksusów i płaci w kasie dwudziestodolarówką. Kasjerka ogląda banknot i orzeka: proszę pani, te pieniądze są fałszywe. Na co panienka łapie się za głowę i krzyczy: o mój Boże, zostałam zgwałcona!
|