Z Wikipedii

Uwaga: informacje dotyczące odkryć proszę przenosić do Odkrycie naukowe, a nie kasować!

Wynalazek - nowe rozwiązanie techniczne, najczęściej poprzedzone przez pomysł. Według prawa patentowego wynalazek to, poddające się ścisłej definicji prawno-technicznej, unikalne rozwiązanie techniczne, dotychczas nie opatentowane.

Pojęciem pokrewnym jest odkrycie naukowe – obserwacja nieznanego dotąd zjawiska występującego naturalnie w przyrodzie. Odkrycia nie podlegają ochronie patentowej – uważa się, że należą one do domeny publicznej i są własnością całej ludzkości.

Ochrona patentowa może natomiast dotyczyć nowej technologii, która przyczyniła się do odkrycia. Pojawiają się jednak próby patentowania odkryć, przez przypisywanie im znamion wynalazku np: zapis ludzkiego genomu.

Za pierwsze wynalazki przyjmuje się narzędzia, które powstały około 1 700 000 lat temu.

Podobnie jak w przypadku pomysłów i odkryć większość wynalazków jest bezużyteczna, lecz przed zastosowaniem w praktyce trudno określić ich przydatność.

Dzieje niektórych można zobaczyć w haśle Historia wynalazków i wynalazczości.

[edytuj] Formalne kryteria zdolności patentowej wynalazku

Aby wynalazek mógł zostać opatentowany, musi spełniać trzy kryteria, które są zasadniczo takie same na całym świecie:

Kryterium nowości

Wynalazek jest uważany za nowy, jeżeli przed datą jego pierwszego zgłoszenia w urzędzie patentowym (bądź wystawienia na uznanej wystawie) informacje o nim nie były nigdzie potencjalnie dostępne dla każdego.

Kryterium przemysłowej stosowalności (charakteru technicznego)

Oznacza, że wytwór lub sposób będący wynalazkiem może być faktycznie uzyskany lub technicznie realizowany w sposób powtarzalny. Wynalazek nie musi być przy tym wcale efektywny czy użyteczny.

Kryterium poziomu wynalazczego (nieoczywistości)

Oznacza, że wynalazek nie wynika w sposób oczywisty z aktualnego stanu wiedzy. Na przykład:

• stanowi element zaskoczenia dla znawcy,
• jest rozwiązaniem problemu dotąd bezskutecznie podejmowanego,
• zaspokaja nową (nieuświadomioną) potrzebę społeczną,
• umożliwia zwiększenie efektywności,
• umożliwia osiągnięcie szczególnego, nieoczekiwanego efektu, etc.

Jeżeli wynalazek nie cechuje się poziomem wynalazczym, a należy do kategorii urządzeń (patrz niżej) może uzyskać ochronę w formie prawa ochronnego na wzór użytkowy.

Kryterium pomocniczym, lecz z formalnego punktu widzenia równie ważnym, jest także kryterium dostatecznego ujawnienia - możliwości technicznej realizacji wynalazku na podstawie informacji zawartych w jego opisie i na rysunku bez dodatkowego wysiłku twórczego.

[edytuj] Formalne kategorie wynalazków

Z punktu widzenia prawa własności przemysłowej wynalazki dzielą się na następujące kategorie:

Sposób

rozwiązanie określone jako ciąg etapów przebiegających w uporządkowanej kolejności wraz z warunkami, w których one przebiegają.

Urządzenie

rozwiązanie określone wzajemnym usytuowaniem i połączeniem poszczególnych elementów tworzących łącznie przestrzenną całość.

Produkt (wytwór)

rozwiązanie określone zestawem składników o odpowiednio określonych własnościach fizykochemicznych i zawartości ilościowej.

Nowe zastosowanie znanej substancji

Przy zachowaniu jednolitości zgłoszenia możliwe jest zawarcie w jednym zgłoszeniu patentowym kilku kategorii i wariantów wynalazku. Zgłoszenie uważa się za jednolite, jeżeli istnieje co najmniej jedna cecha wynalazcza, która jest wspólna dla wszystkich opisywanych w zgłoszeniu wynalazków. Np. (1) wtyczka, która charakteryzuje się bolcami o cechach X i (2) gniazdko, które charakteryzuje się (odpowiadającymi bolcom wtyczki) otworami o cechach X. Ilość różnych kategorii wynalazku odpowiada zwykle liczbie niezależnych zastrzeżeń patentowych.

[edytuj] Lista alfabetyczna polskich wynalazców

• Chobrzyński, Karol - ruszt schodkowy
• Eder, Józef Maria - chlorosrebrowy papier fotograficzny
• Hofmann, Józef - resor, wycieraczki samochodowe
• Krwawicz, Tadeusz przyrząd do usuwania zaćmy
• Łukasiewicz, Ignacy (1822-1882) – lampa naftowa (31 lipca 1853)
• Noiszewski, Kazimierz - elektroftalm
• Sędzimir, Tadeusz (1894-1989) – hutnictwo
• Szczepanik, Jan (1872-1926) – fotografia barwna
• Wolfke, Mieczysław - hologram 1920
• Żaliński, Edmund Ludwik - pneumatyczne działo torpedowe

[edytuj] Lista alfabetyczna innych wynalazców

• Bell, Alexander Graham (1847-1922) – telefon (1876)
• Edison, Thomas Alva (1847-1931) – żarówka (1879), fonograf (1877)
• Fisher, Carl
• Galileusz - termometr (1606-1607), zegar wahadłowy
• Kallinikus – ogień grecki (ok. 674)
• Kegresse, Adolphe (1879-1943) – półgąsienicowy układ jezdny systemu Kegresse'a
• Natta, Julio (1903-1979)
• Pascal, Blaise (1623-1662) – arytmometr (1642)
• Tesla, Nikola (1895-1928) – silnik elektryczny, autotransformator
• Tropsh, Emil
• da Vinci, Leonardo (1452-1519)
• Watt, James (1736-1819) – maszyna parowa (1769)

[edytuj] Zobacz też

• patent
• projekt racjonalizatorski
• historia wynalazków i wynalazczości
• odkrycie naukowe
• odkrycia geograficzne
• odkrycia archeologiczne
• odkrycia niesklasyfikowane
• wzór przemysłowy
• wzór użytkowy
• znak towarowy

[edytuj] Bibliografia

• Henryk Altszuller "Algorytm wynalazku", Wiedza Powszechna, 1975