Z Wikipedii

Współrzędne: 45°48' N 15°58' E45.8 15.9666667 (Zagrzeb)

Zagrzeb
Herb Zagrzebia Flaga Zagrzebia
Zagrzeb nocą
Państwo	Chorwacja
Okręg	Zagrzeb
Mer	Milan Bandić
Powierzchnia	640 km²
Położenie	45° 48' N 15° 58' E
Ludność (2005) • liczba ludności • gęstość • aglomeracja	973 600 1521 os./km² ok. 1,2 mln
Nr kierunkowy	+01
Tablice rejestracyjne	ZG
Miasta partnerskie	Budapeszt (Węgry) Kioto (Japonia) Kluż-Napoka (Rumunia) Kraków (Polska) Lizbona (Portugalia) Lublana (Słowenia) Moguncja (Niemcy) Pittsburgh (USA) Podgorica (Czarnogóra) Sankt Petersburg (Rosja) Sarajewo (Bośnia i Hercegowina) Szanghaj (Chiny) Tromsø (Norwegia) Wiedeń (Austria)
Położenie na mapie Chorwacji Zagrzeb
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Teatr narodowy

Zagrzeb (chorw. Zagreb, wym. IPA: [ˈzɑː.greb], niem. Agram, węg. Zágráb) - to stolica i największe miasto Chorwacji. Liczy 973 600 mieszkańców^{[potrzebne źródło]}, aglomerację zagrzebską zamieszkuje natomiast 1,1 mln^{[potrzebne źródło]}. Miasto leży na północnym brzegu rzeki Sawy, u podnóża Medvednicy. Stanowi samodzielny okręg administracyjny. Jest również stolicą otaczającej go zagrebačkiej županiji.

[edytuj] Historia

• 1094 - Erygowanie biskupstwa i katedry na Kaptolu.
• ok. 1240 - najazd Tatarów, założenie osady Gradec na sąsiednim wzgórzu Kaptola - Grič. W 1242 został wolnym miastem królewskim. Na Kaptolu jest władza kościelna. Toczyła się rywalizacja między mieszkańcami Gradeca, a Kaptola.
• 1557 r. - nazywa się go stolicą kraju (w późniejszych wiekach straci przejściowo tę funkcję m.in. na rzecz Varażdinu.
• 1607 - założenie gimnazjum (potem akademia).
• od XIX wieku - stolica Chorwacji (od 1878 oficjalna nazwa - Królestwa Dalmacji, Chorwacji i Slawonii) - autonomicznego państwa wchodzącego w skład Wielkich Węgier; stolica komitatu Zagrzeb (Zagrebačka županija, Zágráb vármegye, Komitat Zágráb).
• ok. 1850 - miasta Kaptol i Gradec zostały formalnie zjednoczone.
• 1862 - otwarto połączenie kolejowe z Wiedniem.
• 1878 - otwarcie pierwszego wodociągu.
• 1918 - rozpad Austro-Węgier - Zagrzeb przestaje być stolicą Królestwa Dalmacji, Chorwacji i Slawonii - po wejściu w skład Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców jego rola spada do funkcji głównego miasta chorwackiego.
• 1941 - 1945 - stolica faszystowskiego Niezależnego Państwa Chorwackiego.
• od 1991 - stolica niepodległej Chorwacji.

Podczas wojny w Jugosławii na miasto kilkukrotnie spadały serbskie pociski niszcząc budynki oraz powodując ofiary śmiertelne wśród mieszkańców.

[edytuj] Muzea

Muzeum historyczne Chorwacji (Hrvatski povijesni muzej)

Muzeum miasta Zagrzebia (Muzej grada Zagreba) 

Muzeum przyrodnicze 

Chorwackie muzeum sztuki prymitywnej (Hrvatski muzej naivne umjetnosti) 

Muzeum Mimara (Muzej Mimara) 

zbiory to 3700 dzieł sztuki (ponad 1500 w stałej ekspozycji) podarowane Zagrzebiowi przez Wiltrud i Ante Topića Mimarów. Obrazy malarstwa hiszpańskiego, włoskiego i holenderskiego oraz ceramikę i sztukę orientalną

Muzeum Etnograficzne (Etnografski muzej) 

stroje ludowych z Chorwacji, instrumenty muzyczne oraz bogate zbiory ludowej kultury Etiopii, Ameryki Południowej, Chin i wysp Pacyfiku

Muzeum Archeologiczne (Arheološki muzej) 

sztuka egipska, zbiory numizmatyczne antyczna i średniowieczna historia Zagrzebia i okolic

[edytuj] Sport

Zagrzeb jest siedzibą wielu klubów piłkarskich, między innymi ośmiokrotnego mistrza Chorwacji Dinamo Zagrzeb oraz NK Zagrzeb. W północno-wschodniej części miasta znajduje się Stadion Dinama, Maksimir, mogący pomieścić 40 000 widzów.

[edytuj] Kluby sportowe

Profesjonalne kluby sportowe w Zagrzebiu:

• baseball: HAŠK Zagreb, Gajnice, Kaptol lions, Medvednica, Novi Zagreb river pirates, Purger, Zagreb
• bocce: dr Ante Starčević, Zagreb, Telekom, Siget Osvit, Prečko, Novi Retkovec, Hrvatski dragovoljac, Kijevo, HEP, Flora, Dubrava, Dubec, Zrinjevac
• hokej na lodzie: Zagreb, Grič, HAŠK, Medveščak, Mladost, Šalata
• koszykówka: KK Cibona, KK Zagreb, KK Dubrava, KK Cedevita
• lekkoatletyka: AK Mladost
• piłka nożna: NK Dinamo, NK Zagreb,Hrvatski dragovoljac
• piłka ręczna: RK Zagreb, RK Agram Medveščak, RK Dubrava
• rugby: Zagreb, Lokomotiva, Viktorija, Policijska akademija, Rudeš, Zvrk, Mladost
• waterpolo: HAVK Mladost, VK Dinamo, VK Medveščak
• wioślarstwo: HAVK Mladost (veslanje), VK Trešnjevka
• zapasy: Inas, Metalac

[edytuj] Dzielnice miasta

[edytuj] Ludzie związani z Zagrzebiem

• Janica Kostelić, narciarka alpejska, reprezentantka Chorwacji na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich
• Ivica Kostelić, narciarz alpejski, reprezentant Chorwacji na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich
• Pavao Skalić, humanista i historyk
• Miroslav Krleža, pisarz uważany za jednego z najwybitniejszych twórców literatury chorwackiej
• Krešimir Ćosić, koszykarz i trener koszykówki
• August Šenoa, pisarz, poeta, krytyk literacki, felietonista
• Željko Mavrović, bokser
• Mirko Filipović, bokser i kick-bokser
• Mira Furlan, aktorka

[edytuj] Zobacz też

• Synagoga w Zagrzebiu
• Uniwersytet w Zagrzebiu
• Cmentarz Mirogoj

[edytuj] Linki zewnętrzne

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Zagrzeb

• Strona Zagrzebia w języku chorwackim
• Przewodnik po Zagrzebiu

[edytuj] Źródła

• Przewodnik Pascal

p • d • e

Podział administracyjny Chorwacji - županije

Bjelovarsko-bilogorska • Brodsko-posavska • Dubrovačko-neretvanska • Istarska • Karlovačka • Koprivničko-križevačka • Krapinsko-zagorska • Ličko-senjska • Međimurska • Osječko-baranjska • Požeško-slavonska • Primorsko-goranska • Šibensko-kninska • Sisačko-moslavačka • Splitsko-dalmatinska • Varaždinska • Virovitičko-podravska • Vukovarsko-srijemska • Zadarska • Zagrebačka
Zagrzeb